Ketensamenwerking als geloof, ontkracht autonomie van handelen!

 

Ketensamenwerking het is een hype en een fascinerend fenomeen waarin de belangen van zowel aannemers als woningcorporaties worden gediend. Althans dat lijkt zo. Door de inkoopdiagnoses en de boekenonderzoeken die 1976.nu doet bij woningcorporaties, komen de goede en minder goede voorbeelden en uitwerkingen hiervan regelmatig voorbij.

Ketensamenwerken een positieve intentie!

Wat 1976.nu opvalt binnen “ketensamenwerkingsrelaties” is dat het vaak lijkt op window dressing en dan vertaald naar de opdrachtnemer; een manier om in crisis tijd continuïteit te zekeren. Dit is natuurlijk een steekproef van een aantal dossiers en representeert zeker niet de totale populatie aan ketenrelaties in heel Nederland.

De intentie van aannemer en woningcorporatie om te optimaliseren binnen de keten is een hele goede. De vragen die overeind blijven zijn dan;

– wat is de reden dat we nu of in het verleden in de “traditionele” keten niet aan optimalisaties en ketensamenwerking doen of hebben gedaan?

– waarom is er überhaupt een bereidwillige opdrachtgever nodig om als opdrachtnemer aan ketensamenwerking te doen, als je hier juist je verschil kan maken ten opzichte van je concurrent?

Een woningcorporatie (in de traditionele situatie) vindt het natuurlijk altijd fijn als tijdens de (ver-) bouw projecten, de aanneemsom, doorlooptijden, voorbereidingstijd, door optimalisaties in de keten worden verminderd. En als de woningcorporatie na opdracht daarin nog andere keuzes mag maken voor alternatieven die minstens zo goed zijn, waarom gebeurt dit dan niet? En wat is er dan wel voor nodig om deze cultuur wel te creëren, ook bij nieuw aan te gane relaties?

Aannemers –opdrachtnemers (is zelf natuurlijk ook opdrachtgever)

Het bijzondere aan ketensamenwerking is dat zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers in traditionele relaties blijven werken. Anders gezegd de schilder of timmerman die in een project op basis van ketensamenwerking werkt, werkt op een ander project (voor een andere opdrachtgever) weer in een traditionele relatie (in concurrentie). Het lijkt dan of de aannemer geen keuze maakt in zijn bedrijfsvoering, en kiest voor beide varianten. Dit is een strategie van “stuck in the middle” Alsof je deze varianten ook kan kiezen in je bedrijfsvoering? Het gaat er juist om dat een opdrachtnemer, de ziel van het bedrijf, zijn wijze van werken en de bedrijfscultuur centraal stelt in zijn zijn, of in zijn identiteit! Wanneer dit met kracht wordt gedaan, ontstaat er ook duurzaam concurrentievoordeel, omdat het gehele systeem inclusief de schilder of timmerman zo efficiënt werkt. En om dit na te streven als aannemer is er ook geen opdrachtgever nodig om dit te bewerkstelligen. Je doet het van nature, als je hier tenminste van overtuigd bent en deze overtuiging ook uitdraagt. Pas dan is er sprake van authenticiteit en autonomie!

Woningcorporaties – opdrachtgevers

Dit zelfde fenomeen doet zich voor bij de opdrachtgevers. Woningcorporaties gaan niet alle projecten in ketensamenwerking uitvoeren; “omdat hier wellicht risico’s aanzitten. “We gaan eerst eens wat ervaring op doen” zegt men dan, en; “we starten in eerste instantie met ketensamenwerking bij bijvoorbeeld planmatig onderhoud.” Uiteindelijk wordt ook hier met dezelfde mensen van een afdeling (lees zelfde mindset) het werk in opdracht gegeven. Dezelfde mensen van dezelfde afdeling besteden ook werk uit (in niet ketensamenwerking / traditioneel) aan dezelfde ketenpartner in bijvoorbeeld het klachten en verhuisonderhoud of een nieuwbouwproject. Dit dus buiten de ketensamerwerkingsintentie van het planmatig onderhoud om. Ook hier vindt dus de strategie van “stuck in the middle” plaats.

Daarnaast is er nog een belangrijk ander zeer invloedrijk fenomeen bij de woningcorporaties aan de orde. Dat is het verleden van een leverancier in de tot dan toe ontstane leveranciersrelatie. De gehele mindset van een medewerker van een afdeling is op basis van het verleden al positief of negatief gestemd. Het bijzondere hiervan is, dat hierdoor op onbewust niveau al een overtuiging is gecreëerd over deze aannemer, die uiteindelijk ook werkelijkheid zal gaan worden. Dat is namelijk de kracht van overtuigingen. Een overtuiging positief of negatief, is zeer sterk creërend en maakt het gedefinieerde in de overtuiging respectievelijk wel of niet mogelijk!

Bij de opdrachtgever speelt dus een leveranciersrelatie verleden en met name ook het niet kiezen van een wijze van opdrachtgeven (dus ook stuck in the middle) een zeer belangrijke rol. Hieruit blijkt dat het niet van belang is of een opdrachtgever wel of niet mee wil participeren in ketensamenwerking. Het is van belang dat er bewustzijn is van het eigen onderhoudproces (van conditieopname tot opdrachtverlening). Vanuit die invalshoek dient er een goede opdracht te worden geformuleerd, waarin vele essentiële randvoorwaarden van de bewoners of woningcorporatie zijn vastgesteld. Zodat besluiteloosheid en het niet weten op een zeker moment worden beperkt.

Vervolgens wordt er vanuit deze mindset vanuit zowel de aannemerij als woningcorporatie gehandeld. Beide partijen hebben de intentie om te gaan ketensamenwerken. De aannemers en de opdrachtgever beleggen met de hiervoor geschetste mindset diverse sessies, en definiëren het pas ontstane (met een positieve intentie ingestoken) verband met veel bombarie en feestelijkheden als ketensamenwerking. Een nieuwe religie is geboren!

Ketensamenwerking

Dat het geloof ketensamenwerking heet mag dan voor zich spreken. Het fascinerende aan deze benadering is dat er nu beiden vanuit die eerder genoemde mindset (traditioneel en ketensamenwerking) samengewerkt gaat worden. Het volgende vindt dan plaats, dit noemen we in de psychologie de fundamentele attributiefout. Als vanuit de woningcorporatie bezien de aannemer in ketensamenwerking het niet goed doet (traditionele benadering), dan wordt de aannemer daar persoonlijk van beschuldigd. Als vanuit de woningcorporatie bezien de aannemer het wel goed doet, wordt dit opgehangen aan de omstandigheden (het geloof dus); wij doen aan ketensamenwerking. Als bij de woningcorporatie niet helemaal goed gaat, ligt dat aan het feit dat men aan ketensamenwerking doet (maskeren van traditionele werkwijze). Als het ketensamenwerken bezien vanuit de woningcorporatie wel goed loopt, heeft de corporatie het goed gedaan. Vanuit deze benadering delft de aannemer eigenlijk altijd het onderspit. Zoals je ziet wordt de verantwoordelijkheid als het niet goed gaat (vanuit de corporatie bezien) bij de aannemer neergelegd. En als het bij de corporatie niet goed gaat wordt de verantwoordelijkheid bij het ketensamenwerken gelegd en dus ook gedeeltelijk bij de aannemer.

Wat kunnen we hier uit leren;

–          stap af van het feit dat je samen iets gaat doen; ketensamenwerken; wat er nu gebeurt, is dat er een geloof wordt gecreëerd waar beiden hun verantwoordelijkheid achter kunnen verschuilen. Handel ieder vanuit eigen verantwoordelijkheid.

–          Handel ieder vanuit eigen autonomie;

  •  Opdrachtnemer;
    • creëer duurzaam concurrentievoordeel door eigen proces te optimaliseren in de gehele eigen organisatie en eigenketen.
    •  zorg voor goed opdrachtnemerschap. Dit houdt in dat aannemer weet wat er nodig is aan keuzes om een bouwproces goed op gang te brengen en te houden.
  • Opdrachtgever;
    •  bespreek de leveranciersrelatie van de ketenpartner in de volle breedte van de eigen organisatie en afdeling en zorg dat deze volledig wordt geëvalueerd. Hiermee kan tot op zekere hoogte een 0 moment gemaakt worden (afhankelijk van het verleden zal dit niet altijd volledig lukken). Pas dan kan er weer een frisse start gemaakt worden.
    • maak eenduidige keuze van manier van samenwerken met niet eigen organisaties. Zorg voor goed opdrachtgeverschap.
Getagd met , , , , , , , ,
Geplaatst in Inkoop Woningcorporaties
2 reacties op “Ketensamenwerking als geloof, ontkracht autonomie van handelen!
  1. Rob Driessen schreef:

    Goed artikel. Schijnvertoningen worden reeds te vaak opgevoerd. Het begint bij jezelf. Heb daar jarenlang ervaring mee opgedaan. Eerst de eigen organisatie aanpassen (de maat nemen) en vervolgens met de leveranciers aan de slag. Het leidt tot verrassende en mooie resultaten, qua kwalitei, tevredenheid alsook financien.

  2. Tendou schreef:

    Niels,

    Goed stuk en goed verwoord.

    Ikzelf heb bij ons in de organistatie ketensamenwerking geimplementeerd. Uitgangspunten zijn: transparant en helder werken.

    In jouw stuk benoem je handelen uit overtuigingen. De selectie voor mogelijke ketenpartners. Wij hebben dat ook gedaan. De traditionele aannemer mee laten doen in de tender en vervolgens zijn daarvan twee aannemers in eens ketenpartners. Hoe kan dat?? Juist, de overtuiging waarover jij schrijft.

    Om de overtuigingen geen kans te bieden de uitslag te laten beinvloeden, brengen wij een fantastisch product op de markt. Het volledig aanbesteden van werken. Ons programma bied de mogelijkheid om de tender volledig transparant/integer te doen voor alle partijen.

    De uitvraag doet de opdrachtgever helder door gebruik te maken van een werkcodering. Goed opdrachtgeverschap is hiermee geborgd. De inschrijvers, schrijven in op deze werksoortcoderingen en eventuele kwaliteitsbeoordeling wordt geupload en Tendou doet de offerte vergelijk, gebasseerd op EMVI, en vervaardigd een gunningsvoorstel.

    Zowel de opdrachtgever als inschrijver krijgen tergelijkertijd een gunningsvoorstel.

    Eigen overtuigingen hebben geen invloed op de uitslag.

    De vraag welke ik mezelf weleens afvraag is? Wat is het verschil tussen een (aanbesteding) concurrentie gerichte dialoog/aanbesteding waar een PvA in de selectie deel uit maakt en ketenintegratie zoals die op verschillende manieren in corporatiewereld bestaat maar toch veel op elkaar lijken?

    Bovengenoemde vorm van aanbesteden voorziet in de mogelijkheden die ketenintegratie ook biedt. Voordeel van deze manier van aanbesteden is dat de wens van de aanbestedende dienst voldaan wordt. Juist, precies zoals bij ketenintegratie ook wordt gewerkt.

    Ik ben het eens met jouw schrijven dat het staat of valt met goed opdrachtgeverschap.

    Heb vertrouwen in je eigen uitvraag. Het is essentieel dat de uitvraag volledig is.

    Wil je goed aanbesteden met daarbij de voordelen van ketenintegratie kijk dan op www. Tendou.nl en/of neem contact op met Tendou.

    Mensen die bezig zijn met het vorm geven van ketenintegratie binnen hun organisatie geef ik graag de volgende tips mee.

    1. kies aan aannemer die meerdere discipines in eigen huis heeft. Doe je dit niet dat is de kans aanwezig dat er tussen opdrachtgever en opdrachtnemer ketenintegratie leeft maar tussen opdrachtnemer en onderaannemer keihard traditioneel heerst. Alleen dan kan men lean gaan denken en plannen. Een uitgeknepen onderaannemer neemt geen tegels mee voor de tegelzetter als hij al tijd te kort komt bij de start van het werk.

    2. probeer de soorten werken te scheiden. Of alle werken bijvoorbeeld mutatieonderhoud en/of planmatigonderhoud wordt gedaan onder ketensamenwerking, maar niet de ene wel en de andere niet. Dit kan ook ingeregeld worden per aannemer.

    3. bepaal aan het begint van het werkplan de organisatiestructuur in de keten. Zoveel mogelijk horizontale organisatie. Maak de aannemer en onderaannemer even belangrijk.

    4. op de juiste niveau`s de vergaderingen laten plaatsvinden. Directieniveau, middenkaderniveau, werklui.

    Hartelijke groeten,

    Team Tendou

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*